ДОНИШГОҲИ АГРАРИИ ТОҶИКИСТОН БА НОМИ ШИРИНШОҲ ШОТЕМУР

Хабар

Акси садо (вокуниш)

Сухан  дониста  бояд  гуфт

Дар   замоне, ки  имрӯз  аксарияти   кулли  кишварҳои дунёро  буҳрони  сиёсию  маънавӣ  фаро   гирифтааст, гом задан  ба  норасоиҳои  ҷузъӣ  ва  нодида гирифтани  дастовардҳои  чашмрас  дар  тӯли  25 соли соҳибистиқлолӣ   аз  рӯи  инсоф  нест. Фаромӯш  набояд  сохт , ки  чоряк   аср  дар  назди  таърих  чизе  нест, ки  дар беш аз нисфи он роҳбарияти  мамлакат   паи хомӯш  намудани  оташи  ҷанг  буданд.

Дар  ҳар  сурат ҳанӯз  дар  замони  қабули  Эъломияи  истиқлолияти  ҷумҳурии Тоҷикистон (24  августи соли  1990) кишварамон   давлати  ҳуқуқбунёди  демократӣ  эълон шуда,  дар  солҳои  баъдин пояҳои  он  қавитар гардид. Тибқи муқаррароти банди 2 моддаи 28 боби  2 Конститутсия ва дигар қонунгузориҳои  ҳоло амалкунанда  гуногунандешӣ қобили  қабул аст,  вале ин  маънои  онро  надорад,  ки   мо бо  мақсади рафъи камбудию  норасоиҳои  ҷузъӣ донистаю надониста, бидуни  риояи одоби  рӯзноманигорӣ  гом занем.   Ҳадаф  аз  гуногунандешии ақидаҳо танҳо   таъмини  соҳибистиқлолӣ ва  расидан  ба  ҷомеаи  воқеан  иҷтимоию шаҳрвандӣ  аст.

Дар  кулли  барномаҳои   сиёсӣ   ва  қонунгузориҳои мамлакат  омадааст, ки ҳизбу  созмонҳои  сиёсию  ҷамъиятӣ, ниҳодҳои  давлатӣ ва  талошҳои  ҳар як фарди  кишвар бояд  ба   мақсади  ободии  ватан, оромию ваҳдат, пешрафту  шукуфоӣ ва муаррифии  Тоҷикистон чун  мамлакати  соҳибихтиёру   рӯ  ба  инкишоф  нигаронида шавад.

Шукр бояд  гуфт, ки  дар  арзи  биступанҷ  сол дар  ин  ҷода  қадамҳои устувор  гузошта  шудааст.Вобаста  ба  гуфтаҳои  фавқ мехоҳем чанд андешаҳои  хешро  нисбати  навиштаҳои  рӯзноманигор Абдуқодири Рустам, ки  дар рӯзномаи   «Озодагон»  аз  30  ноябри соли   2016 ба  табъ расидааст,иброз  намоем.

Дар  бахши  аввали  навиштаҳояш  мавсуф   нисбати  сарулибоси  донишҷӯи имрӯзаи тоҷик  изҳори ақида  кардааст ва  расмеро аз ким-кадом  кишвари  пешрафтаи  Аврупо ё Амрико   пешниҳоди   хонанда  намудааст. Ба  андешаи  мо  расидани  мактаббача  ё донишҷӯи  тоҷик ба пояи  давлатҳои  Аврупою  Амрико вақтро  талаб мекунад ва  иншооллоҳ  мо  ҳам то он поя  хоҳем расид. Мо  ки худ  устодони  донишгоҳ ҳастем, бояд бигӯем, ки  талаби сарулибоси ягона  танҳо  он аст, ки  донишҷӯписар  ё духтар  бо  сарулибоси бо  карруфар ба макотиби миёнаю олӣ наоянд,   зеро на  ҳамаи  донишҷӯёни мо   ба  харидории  чунин сарулибос на  ҳамаи   онҳо қодир   ҳастанд.  Мақсад  он  аст, ки донишҷӯёни мо на   овораи  сарулибос, балки  дар  андешаи  донишандӯзӣ  бошанд.

Дарвоқеъ, бояд  хотиррасон намуд, ки  имрӯз  мо  дар  замони пурпечутобе  қарор  дошта,  зери  таъсири   фазои   бенизоми  идеологӣ кору  пайкор дорем  ва бояд  нисбати   ҷомеаи   хеш, алалхусус   наврасону  ҷавонон   борикбинонаю  пурсаброна  ва  таҳаммулпазирона  андешаю кор  барем ва дар  ин  маврид  танҳо  ҷиҳатҳои   мусбат  ва  қобили  қабули  ҷаҳони  мутамаддинро қабул  намудаю  тарғиб   намоем. Дар  бахши дигари  навиштаҳояш   рӯзноманигор   овардааст, ки  донишҷӯён   муаззафанд, ки  китобҳои  дарсии  устодони  хешро  харидорӣ  намоянд. Дар  ин  маврид  бояд  бигӯем, ки  ба  навиштани  мақола  ё  дастури   таълимии   ин ё он   соҳаи   илм  на ҳар устод ва   на  ҳар донишманди  соҳа   даст  мезанад.  Он  нафаре  ин  амалро  анҷом  медиҳад, ки  таҷрибаю собиқаи  тӯлонии  корӣ ва  захираи  ғании   фанниро  дорост  ва  даст  мезанад ба  ин   амали   хайр. Аз  ин рӯ, харидории китоби  дарсию  дастури  таълимии  устод аз  ҷониби  донишҷӯ, ки  мутахассиси  оянда аст боиси  сарзаниш нест. Ва  имрӯз  дар  кулли   макотиби  олӣ анъанаи   хубе  ҳам расм шудааст, ки  дар  қисмати   серодами   биноҳои  таълимӣ   мағозаи   фуруши  китобу   лавозимоти   таълимӣ  дар  хизмати   устодону  донишҷӯёнанд. Беҳ он  нест, ки  донишҷӯ ба  ҷои  фиттаи   филмҳои   зуроварию   фаҳш  дастур  бихарад.

Дар  ҷои  дигари   ин  «дастурамал» муаллиф   оид  ба  иштироки  донишҷӯён дар  роҳпаймоиҳои идона   дар  рӯзҳои  иду  ҷашнҳои  давлатию  аҷдодӣ изҳори  ақида  намудааст. Дар   ин  маврид  бояд  гуфт, ки   таҷлили  иду  ҷашнҳо дар  ҳар  кишвар  ба  расмият  даромадааст ва  чун  кишвари  мо   ҳамаи иштирокдоронаш  наврасону  ҷавонон  ва  донишҷӯёнанд. Алвонҷ додани   нишону   парчами   давлатӣ ва   шиорҳои  идона  шукуҳу шаҳомати  роҳпаймоист, ки   ба  бинандагон   рӯҳи  тозаю шукрона  аз  оромию  ваҳдати   кишвар  мебахшад. Паҳлӯи   дигари   доир   намудани   чунин  чорабиниҳо он  аст, ки  мардуми минтақаҳои  дурдасти  мамлакат, алалхусус кӯдакону  наврасон  бояд   аз  ин  рӯзҳои иду  ҷашнҳои  аҷдодӣ   тавассути  садо   ва  симо   воқиф  гарданд.

Эҳтимол   дар  ҷараёни   баргузории   чунин  чорабиниҳои  оммавӣ  иштирокдорон,   алалхусус ҷавонон  бо  садою   нидоҳои  гушхароши   хеш   табъи   болидаи мушоҳидонро  халалдор   созанд, ки  ин  албатта, қобили  қабул  нест,  вале дар  шароити  муташанниҷи  ҷаҳони  имрӯза  айбҷӯӣ  ё  ба  қавле  аз  «зери  нохун чирк  кофтан»  амали дурандешона  нест.  Воқеаҳои  фоҷеабору  сангини кишварҳои  араб, ки  бо  дасти   нерӯҳои   абарқудрати  Ғарб  ва  бо  дастгирии  амалҳои  носавобонаю  ҷоҳилонаи  қувваҳои  дохилӣ сар  задааст, боиси   оташ  гирифтани  биноҳои  боҳашамат,  мактабхонаю  шифохонаҳо  ва куч  бастани  оммавии мардум  ба  кишварҳои  мухталифи  ҷаҳон  гаштааст. Сарнавишти   сангини  ин кишварҳо моро  ҳушдор  медиҳад,  ки  хеле  дурандеше  некбин  бошем, то ки  қувваҳои аҳриманӣ,  ки  ҳадафашон  расидан ба  мақсадҳои   ғаразноки  шахсияшон  аст,  дастболо  нагарданд.  Албатта, дар  он  ҷое, ки   кор аст,  норасоию  камбудиҳо   ногузир  аст.  Носавоб  аст,  ки  агар  мо  «ба  хотири  як  кайк ҷома  бисӯзем»  ва  кирдоре  содир  намоем, ки   имрӯзиёну  ояндагон   ба мо   тавқи  лаънат  зананд.   Аз  ин  рӯ,   моро  зарур  аст, ки зираку  ҳушёр  бошем  ва  дониста  сухан  ва  амал  намоем. 

                   

М. Бобохонов-мудири кафедраи«таърих ва ҳуқуқ»-и  Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур, профессор